Jogafoksal.pl - Akademia Jogi i Harmonijnego Rozwoju - ulica Foksal 10 w Warszawie

Celem indyjskiej jogi jest urzeczywistnienie tożsamości. Kluczowym sformułowaniem tego doświadczenia i myślą przewodnią wiodącą ku niemu są słowa głoszone w Czandogji w formie nauczania mędrca Aruniego skierowanego do jego syna: „tat tam asi”, „owym jesteś ty” – ty, mój synu, jesteś już sam światłem świadomości, podstawą bytu, błogością prawdy, którą pragniesz poznać.

Dobrze znany jest fakt, że problemem duchowego „uzdrawiania” zajmowały się przez ponad dwa tysiące lat najśmielsze umysły Wschodu i że dzięki temu rozwinięto metody i doktryny filozoficzne, które po prostu zepchnęły w cień wszelkie wysiłki jakie Zachód podejmował w tym kierunku.
Carl Gustav Jung

Joga – powściągnięciem zjawisk świadomości

Aby właściwie zrozumieć miejsce jogi w dziejach myśli indyjskiej, należy sięgnąć do „klasycznego” jej przedstawienia przez Patańdżalego zawartego w traktacie Jogasutra. Imię starodawnego świętego – Patańdżali („pata” = „opadać”, i „ańdżali” = „złączone dłonie”), tłumaczy legenda, podług której spadł on w postaci małego węża z nieba wprost w ręce gramatyka Paniniego, kiedy ten właśnie składał dłonie do modlitwy.

System opisany przez mędrca, żyjącego prawdopodobnie w II wieku przed Chrystusem, wyznacza horyzont i stanowi punkt odniesienia dla zrozumienia i właściwej klasyfikacji niezliczonych form „jogi” ludowej, niesystemowej, czy jogi niebramińskiej (np. buddyjskiej, dżinijskiej itd.).

„Klasyczna” joga w ujęciu Patańdżalego, odniesiona do „filozofii” jogi (Jogadarśana), jest jedną z sześciu darśan – indyjskich ortodoksyjnych „systemów filozoficznych”. Ta „klasyczna” joga, zaprezentowana w Jogasutrach a także w licznych dziełach jej komentatorów, jest najlepiej znana na Zachodzie.

Jogasutry Patańdżalego składają się z czterech rozdziałów lub ksiąg (pada). Pierwszy – 51 aforyzmów (sutr), zatytułowany O samadhi, czyli skupieniu, drugi – 55 aforyzmów, O sadhanie, czyli ścieżce jogi – traktuje o urzeczywistnieniu (sadhanapada), trzeci – 55 sutr, O wibhuti, czyli nadludzkich mocach i ostatni, czwarty – 34 sutry, traktuje O kajwalii, czyli absolutnej wolności (jedyności).

Wyzwolenie człowieka „wyzwala” jednocześnie jakiś fragment materii, umożliwiając jej powrót do początkowej jedności.

Dogłębne analizy ludzkiej „indywidualności psychicznej”, doprowadzają Patańdżalego do odkrycia pięciu klas („matryc”) wytwarzających stany psychomentalne (czittawrytti). Są to: niewiedza (awidja), poczucie indywidualności (asmita, „persona”), namiętność, przywiązanie (raga), odraza (dwesza) i umiłowanie życia (abhiniweśa). Matryce te nie stanowią oddzielnych funkcji psychicznych; organizm psychiczny to wprawdzie całość, lecz jego zachowania są różnorakie. Wszystkie stany psychomentalne wrytti sprawiają ból (kleśa), a zatem całokształt doświadczenia ludzkiego też jest bolesny. Tylko joga pozwala zawiesić wrytti i usunąć cierpienie.